Cô bé bán
diêm

An-đéc-xen

Tìm hiểu
tri thức
Ngữ văn

Đọc phần “Tri thức
ngữ văn” trong SGK

Thi ghép nối

Đọc kĩ phần tri thức ngữ văn và nối về A với vế b sao cho phù hợp:
A
B
a. Những cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của
1. Ngoại hình
nhân vật.
2. Hành động

b. Lời nói của nhân vật, được xây dựng ở cả
hai hình thức đối thoại và độc thoại.

3. Ngôn ngữ

c. Dáng vẻ bề ngoài của nhân vật (thân hình,
gương mặt, ánh mắt, làn da, mái tóc, trang
phục...).

4. Thế giới nội
tâm

d. Những cử chỉ, việc làm thể hiện cách ứng
xử của nhân vật với bản thân và thế giới xung
quanh.

✔ Ngoại hình: dáng vẻ bề ngoài của nhân vật
(thân hình, gương mặt, ánh mắt, làn da, mái
tóc, trang phục...).

Miêu tả
nhân vật
trong
✔ Hành động: những cử chỉ, việc làm thể hiện cách
truyện kể: ứng xử của nhân vật với bản thân và thế giới xung
quanh.

✔ Ngôn ngữ: lời nói của nhân vật, được xây dựng ở cả hai
hình thức đối thoại và độc thoại.
✔ Thế giới nội tâm: những cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của nhân
vật.

I. Đọc văn bản

1

Đọc diễn cảm văn bản

11

2

Giải thích chú thích

3

Sắp xếp các ý sau theo trình tự

11

11

a. Em quẹt tất cả các que diêm để níu giữ bà ở lại. Bà và em cùng bay lên trời.
b. Nhìn thấy những ánh đèn cửa sổ, trong phố sực mùi ngỗng quay, em nhớ về khoảng thời gian lúc trước: Khi
bà còn sống, em được đón giao thừa ở nhà.
c. Em quẹt que diêm thứ ba, trước mắt bỗng có một cây thông Nô-en được trang trí lộng lẫy. Em định đưa tay
với lấy thì cây thông biến mất.
d. Em quẹt que diêm nữa vào tường, hình ảnh bà xuất hiện. Em van xin bà ở lại và đưa em đi những rồi khi que
diêm tắt, bà cũng biến mất.
e. Em không dám về nhà vì nếu không bán được diêm hay không ai bố thí cho xu nào thì nhất định cha em sẽ
đánh em.
f. Sáng hôm sau, người ta thấy bên đường có một cô bé đã chết với đôi má hồng và nụ cười mỉm.
g. Em quẹt que diêm tiếp theo, bức tường như tấm rèm, em có thể nhìn thấy vào tận trong nhà, trước mắt có bàn
tiệc thịnh soạn. Que diêm tắt, trước mắt lại là bức tường lạnh lẽo.
h. Đêm giao thừa, trời rét mướt. Một cô bé bán diêm nhà nghèo, mồ côi mẹ, chân đất, bụng đói dò dẫm trong
bóng tối đi bán diêm.
k. Em đánh liều quẹt 1 que diêm, tưởng như đang ngồi trước lò sưởi. Nhưng rồi diêm tắt, em bần thần.

h. Đêm giao thừa, trời rét mướt. Một cô bé bán diêm nhà nghèo, mồ côi mẹ, chân đất, bụng đói dò dẫm trong
bóng tối đi bán diêm.
b. Nhìn thấy những ánh đèn cửa sổ, trong phố sực mùi ngỗng quay, em nhớ về khoảng thời gian lúc trước: Khi
bà còn sống, em được đón giao thừa ở nhà.
e. Em không dám về nhà vì nếu không bán được diêm hay không ai bố thí cho xu nào thì nhất định cha em sẽ
đánh em.
k. Em đánh liều quẹt 1 que diêm, tưởng như đang ngồi trước lò sưởi. Nhưng rồi diêm tắt, em bần thần.
g. Em quẹt que diêm tiếp theo, bức tường như tấm rèm, em có thể nhìn thấy vào tận trong nhà, trước mắt có bàn
tiệc thịnh soạn. Que diêm tắt, trước mắt lại là bức tường lạnh lẽo.
c. Em quẹt que diêm thứ ba, trước mắt bỗng có một cây thông Nô-en được trang trí lộng lẫy. Em định đưa tay
với lấy thì cây thông biến mất.
d. Em quẹt que diêm nữa vào tường, hình ảnh bà xuất hiện. Em van xin bà ở lại và đưa em đi những rồi khi que
diêm tắt, bà cũng biến mất.
a. Em quẹt tất cả các que diêm để níu giữ bà ở lại. Bà và em cùng bay lên trời.
f. Sáng hôm sau, người ta thấy bên đường có một cô bé đã chết với đôi má hồng và nụ cười mỉm.

1. Đọc, chú thích, tóm tắt

Đọc: Giọng chậm,
cảm thông, cố gắng
phân biệt những cảnh
thực và ảo ảnh trong
từng lần cô bé quẹt
diêm.

Chú thích: Gia sản,
trường xuân, phuốc
sét, thịnh soạn, lãnh
đạm, cây thông Nô en, chí nghĩa, ảo ảnh.

Tóm tắt

Truyện kể về một em bé mồ côi mẹ phải đi bán
diêm trong đêm giao thừa rét buốt, không bán được
diêm em chẳng dám về nhà vì sợ bố đánh, đành ngồi
nép vào góc tường, liên tục quẹt diêm để sưởi ấm. Hết
một bao diêm thì em bé đã chết cóng trong giấc mơ
cùng bà nội lên trời. Sáng hôm sau – ngày
đầu năm, mọi người qua đường vẫn thản
nhiên nhìn cảnh tượng thương tâm ấy.

Dựa vào phần tìm hiểu ở
nhà, em hãy nêu những
nét khái quát về tác giả
và tác phẩm

2. Tác giả

a. Cuộc đời: An – đéc – xen ( 1805- 1875) là nhà văn
Đan Mạch, nổi tiếng với loại truyện kể cho trẻ em.
b. Sự nghiệp: Tổng có tới 168 truyện

Phong cách: nhân văn, hư ảo, thơ
mộng, thông minh, vui vẻ, đáng yêu

Một số tác phẩm

2. Tác phẩm

Xuất xứ: Trích từ truyện ”Cô
bé bán diêm”
Thể loại: Truyện ngắn
PTBĐ: Tự sự + miêu tả + biểu cảm
Ngôi kể: Thứ 3
Nhân vật chính: Cô bé bán diêm

Bố cục

Phần 1: Từ
đầu … Cứng
đờ ra: Cảnh
ngộ của cô bé
bán diêm

Phần 2: Tiếp
… chầu
thượng đế :
Những mộng
tưởng của cô bé

Phần 3: Còn
lại: Cái chết
của cô bé bán
diêm

II. Khám phá văn bản

1. Cảnh ngộ của cô bé bán diêm

(1
)

Đọc thầm đoạn đầu văn bản

(2
)

Hoàn thiện PHT sau (2 bàn / nhóm)
Cảnh vật, lòng người

Cảnh ngộ
Ngoại hình
Hành động,
ứng xử
Nhận xét

Em bé bán diêm

Cảnh vật, lòng người
Cảnh ngộ
Ngoại hình

Em bé bán diêm

- Trời đông tối đen, giá - Mồ côi mẹ, gia sản tiêu tán sau khi bà mất
rét tuyết rơi; Phố sực nức - Bố nghiện rượu, hay đánh đập, chửi rủa em
mùi ngỗng quay
- Cô đơn, đói rét, phải bán diêm kiếm sống
- Trong nhà rực sáng ánh
Cô bé đầu trần, chân đất đỏ ửng lên rồi tím bầm lại,
đèn
cầm giỏ diêm

- Dò dẫm trong bóng tối.
Không ai quan tâm, để ý
Hành động, đến cô bé  Thờ ơ, lãnh - Ngồi trong xó trú rét
- Không bán được diêm  không về vì sợ bố đánh
ứng xử
đạm
- Nhớ về quá khứ

Nhận xét

→ Các hình ảnh đối lập, tương phản làm nổi bật hiện thực khốc liệt, tình cảnh
hết sức tội nghiệp của cô bé: Cô độc, đói rét, bị đày ải mà không được ai đoái
hoài.  Thiếu thốn cả vật chất và tinh thần
 Tác động đến lòng trắc ẩn của độc giả

a/ Cảnh ngộ

1. Cảnh ngộ của em bé bán diêm

*

Mồ côi mẹ, gia sản tiêu tán sau khi bà mất

*

Bố nghiện rượu, hay đánh đập, chửi rủa em

*

Cô đơn, đói rét, phải bán diêm trong đêm giao
thừa

b. Ngoại
hình

1. Cảnh ngộ của em bé bán diêm

*

Đầu trần

*

Chân đất

*

Cầm giỏ diêm

c. Hành động,
ứng xử

1. Cảnh ngộ của em bé bán diêm

*

Dò dẫm trong bóng tối, ngồi nép trong xó
trú rét

*

Không bán được diêm, không dám về vì sợ
bố đánh

*

Nhớ về quá khứ

d. Các hình
ảnh đối lập

1. Cảnh ngộ của em bé bán diêm
⮚ Quá khứ (được yêu thương, ở nơi ấm áp) > < Hiện tại (đau
khổ,*sống tối tăm, lạnh lẽo)
⮚ Sự đầy đủ, sung túc, thái độ thờ ơ, lãnh đạm của mọi người,
khung cảnh rực rỡ đêm giao thừa >< Cảnh ngộ đáng thương,
* thốn vật chất và tinh thần của cô bé
thiếu
→ Làm nổi bật hiện thực khốc liệt, tình cảnh hết sức tội
nghiệp, đáng thương, bất hạnh của cô bé

*

 Tác động đến lòng trắc ẩn của độc giả

2/ Những mộng tưởng của cô bé bán diêm

Đọc lướt văn bản và cho
biết có mấy lần em bé quẹt
diêm? Sự khác biệt giữa
các lần quẹt diêm là gì?

5 lần quẹt diêm:
- Lần 1 ; 2 ; 3 ; 4 : Quẹt 1
que
- Lần 5: Quẹt cả bao

(1)

Đọc thầm phần 2 của văn bản

(2)

Hoàn thiện PHT sau (2 bàn / nhóm)

Lần quẹt diêm
Lần thứ nhất
Lần thứ hai
Lần thứ ba
Lần thứ tư
Lần thứ năm

Hình ảnh mộng tưởng

Nguyên nhân

Thực tại

Lần quẹt diêm

Hình ảnh mộng tưởng

Nguyên nhân

Thực tại

Lần thứ nhất

“Ngồi trước lò sưởi lửa cháy vui
mắt toả hơi nóng dịu dàng.”
 Sáng sủa, ấm áp.

Vì em đang rét, muốn được
sưởi ấm.

Lửa vụt tắt, sợ hãi  Tối
tăm, lạnh lẽo.

Lần thứ hai

“Bàn ăn, đồ quý giá, ngỗng
quay…”  Sung túc, đủ đầy.

Vì em đang đói, muốn ăn
(gần 12 giờ đêm rồi)

Bức tường dày, phố lạnh
lẽo  Nghèo khổ, thiếu
thốn.

Lần thứ ba

“Cây thông Noel, ngọn nến sáng
rực, lấp lánh…”  Vui tươi, đẹp
đẽ.

Em bé muốn được đón
niềm vui, hi vọng vào năm
mới.

“Ngọn nến biến thành sao”
 Nuối tiếc, xót xa.

Lần thứ tư

“Thấy bà nội hiện về đang mỉm
cười với em”  Vui sướng,
hạnh phúc.

Em khao khát tình yêu
thương

“Ảo ảnh biến mất”
 Đau khổ, tuyệt vọng.

Lần thứ năm

“Em quẹt tất cả những que
diêm còn lại trong bao.” 
Hạnh phúc ngập tràn.

Níu giữ bà  Khát khao cháy
bỏng về 1 cuộc sống tốt đẹp
hạnh phúc.

“Cô bé chết bên đường”
 Hiện thực phũ phàng,
tàn nhẫn.

Nhận xét về trình tự xuất
hiện các mộng tưởng.
Theo em, có thể thay đổi
trình tự đó được không?

Các mộng tưởng của em bé diễn ra lần lượt theo thứ tự
hợp lí (phù hợp với tâm lí tuổi thơ và hoàn cảnh thực tế
của em)
- Mong được ấm no (Lần 1 – 2)
- Mong được sum vầy, hạnh phúc bên gia đình
(Lần 3)
- Mong được vui chơi, sống trong tình yêu
thương (Lần 4-5)

2. Những lần quẹt diêm và mộng tưởng

5 lần quẹt diêm = 5
mộng tưởng đẹp đẽ
hiện ra: 4 lần đầu:
quẹt 1 lần; lần
cuối: cả bao

YN 5 lần
quẹt diêm

Lần 1: “Ngồi trước lò sưởi lửa cháy vui mắt toả
hơi nóng dịu dàng.” 🡪 Vì em đang rét, muốn được
sưởi ấm.
Lần 2: “Bàn ăn, đồ quý giá, ngỗng quay…” 🡪 Vì em
đang đói, muốn ăn (gần 12 giờ đêm rồi).
Lần 3: “Cây thông Noel, ngọn nến sáng rực, lấp lánh…” 🡪
Em muốn được đón niềm vui, hi vọng vào năm mới.
Lần 4: “Thấy bà nội hiện về đang mỉm cười với em” 🡪 Vì em
khao khát tình yêu thương
Lần 5: “Em quẹt tất cả những que diêm còn lại trong bao” 🡪 Níu
giữ bà 🡪 Khát khao cháy bỏng 1 c/s tốt đẹp, hạnh phúc.

Các mộng tưởng diễn ra theo trình tự hợp
lí (phù hợp với tâm lí tuổi thơ và hoàn
cảnh thực tế của em)
Mong được ấm no (Lần 1 – 2)
Mong được sum vầy, hạnh phúc bên gia
đình (Lần 3)
Mong được vui chơi, sống trong tình yêu
thương (Lần 4 - 5)

CÔ BÉ BÁN DIÊM
I. Tìm hiểu chung
1. Đọc, chú thích, tóm tắt
2. Tác giả
3. Tác phẩm
- Xuất xứ
- Thể loại: Truyện ngắn
- PTBĐ: Tự sự + miêu tả + biểu cảm
- Ngôi kể: 3
- Nhân vật chính: Cô bé bán diêm
- Bố cục: 3 phần

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Cảnh ngộ của em bé bán diêm

2. Những lần quẹt diêm và mộng tưởng
của cô bé

- Các mộng tưởng diễn ra theo trình tự hợp lí
(phù hợp với tâm lí tuổi thơ và hoàn cảnh thực
tế của em)
+ Mong được ấm no
+ Mong được xum vầy hạnh phúc bên gia
đình
+ Mong được vui chơi, sống trong tình yêu
thương

3. Cái chết của em bé bán diêm

H
T
P
S

I

A
H

N

I

A

K
R

R

E

Tác giả miêu tả cái chết của em bé qua chi tiết nào?
Em có cảm nhận gì về hình ảnh đó?

01

02

Think –
Pair Share

03

04

Theo em, nguyên nhân khiến cô bé bán diêm
chết là gì? Sau khi chết, cô bé có được lên Thiên
đường cùng bà không?
Kết thúc của truyện có hậu không? Từ đây em
nhận thấy tình cảm gì của tác giả đối với em bán
diêm?
Theo em, thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm qua
câu chuyện này là gì?

3. Cái chết của em bé bán diêm

"đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười"

Chi tiết
miêu tả

→ Cái chết không bi lụy mà được miêu tả rất
đẹp
→ Cái chết của người được toại nguyện.

3. Cái chết của em bé bán diêm

Đói và rét

Nguyên
nhân

Sự tàn nhẫn của bố

Sự vô cảm của mọi người

3. Cái chết của em bé bán diêm

Cảm thông, xót xa cho thân phận cô bé.

Tình
cảm của
tác giả

Ca ngợi vẻ đẹp, khát vọng, mơ ước trong
tâm hồn của cô bé.
Lên án sự thờ ơ, lãnh đạm của con người
trong xã hội.

3. Cái chết của em bé bán diêm

Thông
điệp

Con người phải biết yêu thương đùm bọc
nhau + Quan tâm đến trẻ em

CÔ BÉ BÁN DIÊM
I. Tìm hiểu chung
1. Đọc, chú thích, tóm tắt
2. Tác giả
3. Tác phẩm
- Xuất xứ
- Thể loại: Truyện ngắn
- PTBĐ: Tự sự + miêu tả + biểu cảm
- Ngôi kể: 3
- Nhân vật chính: Cô bé bán diêm
- Bố cục: 3 phần

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Cảnh ngộ của em bé bán diêm

2. Những lần quẹt diêm và mộng tưởng của cô bé
3. Cái chết của em bé
- Chi tiết miêu tả “đôi má hồng và đôi môi đang mỉm
cười”
⇒ Cái chết không bi lụy mà được miêu tả rất đẹp. Cái
chết được toại nguyện
- Nguyên nhân: Đói, rét, sự tàn nhẫn của cha, sự vô cảm
của mọi người
- Tình cảm của tác giả:
+ Cảm thông, xót xa cho thân phận cô bé
+ Ca ngợi vẻ đẹp, khát vọng, ước mơ trong tâm hồn của
cô bé
+ Lên án sự thơ ơ, lãnh đạm của con người trong xã hội

III. Tổng kết

1. Nghệ thuật

Đan xen yếu
tố thật và
mộng tưởng

Kết cấu tương
phản, đối lập.

Trí tưởng tượng
bay bổng, sáng
tạo trong cách
kể chuyện

2. Nội dung, ý nghĩa

- Văn bản kể về số phận bất hạnh
của em bé bán diêm đáng thương
- Truyện thể hiện niềm thương
cảm sâu sắc của nhà văn đối với
những số phận bất hạnh.

Trò chơi:

Mua diêm

✔ Cô bé bán diêm còn 10 bao diêm chưa
bán được
✔ Em hãy mua diêm giúp cô bé để cô bé
được trở về nhà đón giao thừa với bố
请大家 nhé!

投我一票
✔ Mỗi câu trả lời đúng là em đã mua giúp
em nhỏ một bao diêm rồi!

✔ Cố gắng trả lời đúng để gửi tình cảm
của mình đến cô bé bán diêm nào!!!

Câu 1: An-đéc-xen là nhà văn
của nước nào?
A. Đan Mạch.

B. Thuỵ Sĩ.

C. Pháp.

D. Thuỵ Điển.