CHÀO MỪNG QUÝ
THẦY CÔ VÀ CÁC EM
HỌC SINH ĐẾN VỚI
BÀI HỌC LỊCH SỬ 7
HÀ
NỘI

HẢI PHÒNG

VINH

ĐÀ NẴNG

NHA
TRANG

TP HCM

Kiểm tra bài cũ:

Trình bày nguyên nhân thắng lợi và ý
nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến
chống quân xâm lược Mông-Nguyên.

Khởi
Động

Khi cầm trên tay những tờ tiền giấy hay lúc xem các bộ phim sử Việt
được thấy những khẩu pháo thần công nã đạn… chắc ít em biết rằng
những phát minh đó đã có cách đây hơn 6 thế kỉ dưới triều Hồ.

Bài 15
NƯỚC ĐẠI NGU THỜI HỒ
(1400 -1407)

NỘI DUNG

1

2

Sự thành
lập nhà Hồ

Nội dung và
tác động của
cải cách Hồ
Quý Ly

3

Kháng chiến
chống quân Minh
của nhà Hồ

1. Sự thành lập nhà Hồ

Tình hình nhà Trần và giới quý tộc Trần
nửa sau thế kỉ XIV như thế nào?

Nguyên nhân nào dẫn đến nhà Trần suy yếu?

“ Vua buông tuồng ăn chơi vô độ ... nghiện
rượu mê đàn hát, xa xỉ làm cung điện nguy
nga...., lãng phí tiền của, hoang dâm chơi
bời:
món gì Dụ Tông cũng mắc! Cơ nghiệp nhà
Trần sao khỏi suy được? ”
( Khâm định Việt sử thông giám cương mục )

Tranh minh hoạ vua
Trần Dụ Tông ăn chơi

Em biết gì về Chu Văn An?
(Mục : em có biết)
Dưới triều vua Trần Dụ Tông, Chu Văn An
- vị quan thanh liêm, cương trực, đã dâng
sớ chém bảy gian thần nhưng không được
chấp nhận. Ông liền từ quan về ở ẩn và dạy
học ở Chí Linh (Hải Dương).

Tượng thờ Chu Văn An ở Văn Miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội).

Kinh tế suy sụp

Nhân dân phải phiêu tán khắp nơi

Lược đồ các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nửa sau thế kỉ XIV

Các cuộc khởi nghĩa của nông dân, nô tì chống lại
nhà Trần vào nửa sau thế kỉ XIV.
1/ Ngô Bệ (1344-1360) ở Hải Dương.
2/ Nguyễn Thanh, Nguyễn Kỵ, Nguyễn Bố (1379) ở
Thanh Hoá, Bắc Giang.
3/ Phạm Sư Ôn ( 1390) ở Quốc Oai - Hà Nội.
Chiếm kinh thành Thăng Long trong ba ngày. Vua
Trần phải bỏ thành chạy lên Bắc Giang.
4/ Nguyễn Nhữ Cái ( 1399-1400) ở Sơn Tây.

14

Minh Thành Tổ Chu Đệ là Hoàng
đế thứ ba của triều Minh đang ráo
riết chuẩn bị xâm lược nước ta.

Hồ
Quý
Ly

TIỂU SỬ HỒ QUÝ LY
Hồ Quý Ly (1336 – 1407)
 Ông là người có tài năng, lại có hai người cô là
phi tần của vua Trần Minh Tông và sinh hạ
được ba vị vua cho nhà Trần, nhờ đó ông rất
được vua Trần trọng dụng.
 Hồ Quý Ly đã nắm giữ được chức vụ cao nhất
trong triều đình. Sau vụ một số quý tộc nhà
Trần mưu giết ông không thành (1399), năm
1400, ông phế truất vua Trần và lên làm vua.

Em biết gì về Hồ Quý Ly?

Quan sát hình (SGK-74)
Cửa Nam thành Tây Đô ( Thanh Hóa)

Thành nhà Hồ hiện nay nằm trên hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long (Vĩnh Lộc,
Thanh Hóa). Đây là công trình kiến tríc bằng đá độc đáo được Hồ Quý Ly
cho xây dựng vào năm 1397 nhằm chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống
quân Minh lâu dài, còn được gọi là Tây Đô (hay Tây Giai) để phân biệt với
Đông Đô (Thăng Long-Hà Nội). Xây xong thành, Hồ Quý Ly đã dời đô từ
Thăng Long về Tây Đô.
-Thành nhà Hồ gồm ba bộ phận: La thành, Hào Thành và Hoàng thành.

Cửa Nam thành Tây Đô ( Thanh Hóa)

-Cổng phía nam là cổng chính, có ba cửa.
Ba cổng còn lại chỉ có một cửa. Tường
thành cao trung bình 5-6m, chỗ cao nhất là
cổng tiền cao 10m. Nối liền với cửa Nam là
con đường Hoa Nhai ( đường Hoàng Gia)
lát đá dài khoảng 2,5 km hướng dần về đàn
tế Nam Giao (nơi nhà vua tế lễ) được xây
dựng vào tháng 8 năm 1402.
-Toàn bộ tường thành và bốn cổng thành
được xây dựng bằng những phiến đá màu
xanh, được đục đẻo tinh xảo, vuông góc, xếp
chồng khít lên nhau mà không cần chất kết
dính vẫn đảm bảo độ bền vững. Qua hơn
600 năm cùng những biến cố thăng trầm
của lịch sử và tác động của thời tiết, hệ
thống tường thành còn khá nguyên vẹn.

Tại sao Hồ Quý Ly lại chọn
kinh đô mới ở Thanh Hóa?

-Vì, vào cuối thời Trần không còn là thời trị nước nữa
mà là thời loạn lạc, Cái "loạn" thể hiện ở sự bất lực của
bộ máy nhà nước quý tộc nhà Trần, ở mâu thuẫn giữa
Hồ Quý Ly và vương hầu quý tộc và ở nguy cơ xâm
lược của kẻ thù kể cả phía Bắc và phía Nam. Vì vậy,
Hồ Quý Ly phải dời đô đến nơi đất hiểm. Di tích thành
nhà Hồ thuộc huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa.
-Việc dời đô về Thanh Hóa là để phòng chống giặc
ngoại xâm từ phía bắc là chủ yếu. Mặt khác, ông muốn
rời Thăng Long, bởi đó là nơi gắn bó vương hầu quý
tộc Trần gần 2 thế kỉ, tầng lớp vương hầu, quý tộc là
đối thủ một mất một còn với ông. Nên ông quyết định
dời đô về Thanh Hóa.

2

- Năm11397,
Hồ Quý Ly
ép vua Trần
dời đô về
Thanh Hóa.

4

Nhà Hồ trải
qua 2 đời vua :
Hồ Quý Ly
(1400), Hồ Hán
Thương ( 14001407).

Năm 1400, Hồ
Qúy Ly buộc
vua Trần
nhường ngôi,
lập ra nhà Hồ.

HỒ QUÝ LY

3
Đặt tên nước là
Đại Ngu (niềm
vui lớn).

Nhà Trần trải qua 12 vị vua (1226 - 1400) ( 174 năm)

1. Trần Thái Tông (1226-1258)
2. Trần Thánh Tông (1258-1272)
3.Trần Nhân Tông (1278-1293)
Nhà
Trần
tồn
tại
bao
nhiêu
4. Trần Anh Tông (1293-1314)
5. Trần Minh Tông (1314-1329) năm? Trải qua bao nhiêu
đời vua? Kể tên.
6. Trần Hiến Tông (1329-1341)
7. Trần Dụ Tông (1341-1369)
.8. Trần Nghệ Tông (1370 - 1372)
9. Trần Duệ Tông (1372 - 1377)
10. Trần Phế Đế (1377-1388)
11. Trần Thuận Tông (1388-1398)
12. Trần Thiếu Đế (1398-1400)

Hãy cho biết nhà Hồ được thành lập như thế nào.

2/ Nội dung và tác động của cải cách Hồ Quý Ly.

Sau khi thành lập nhà Hồ, Hồ Quý Ly đã làm gì?

a/ Nội dung:

Nhóm 1

Nhóm 4

Chính trị,
Quân sự

Tác động
Tích cực

Nhóm 2
Kinh tế,
Xã hội

CẢI CÁCH

Nhóm 3
Văn hóa,
giáo dục

 Về chính trị, quân sự
Củng cố chế độ
quân chủ tập
quyền. Cải tổ
quy chế quan lại,
lập lại kỉ cương..

Tăng cường lực
lượng quân đội
mạnh, xây thành
Tây Đô (Thanh
Hóa), thành Đa
Bang ( Hà Nội)...

Chế tạo súng
thần cơ, đóng
thuyền chiến,..

Em biết gì về thành Tây Đô và Súng thần cơ?
Em có biết ?

-Thành Tây Đô chỉ xây dựng trong ba tháng đã xong, là
tòa thành đá lớn nhất ở Việt Nam và Đông Nam Á, được
UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm
2011.
-Súng thần cơ do Hồ Nguyên Trừng sáng chế. Loại lớn
phải kéo bằng xe ngựa do nhiều người bắn, còn lại nhỏ
một người có thể bắn.

Em biết gì về Hồ Nguyên Trừng?

 Về kinh tế, xã hội
Thực hiện
chính sách hạn
điền, hạn nô.

Phát hành
Thống nhất đơn
tiền giấy Cải cách chế độ vị đo lường trong
thuế khóa.
Thông bảo
cả nước,...
hội sao.

So sánh sự khác nhau giữa tiền đồng và tiền giấy?
Tiền đồng

Nhiên liệu:
Giá thành :
Dễ bị :

Tiền giấy

Nhiên liệu:
Giá thành:
Dễ bị:

nhưng...............

Tiền đồng

Tiền giấy

Nhiên liệu : đồng
Nhiên liệu: giấy
Giá thành : cao hơn tiền giấy Giá thành: rẻ hơn tiền đồng
Dễ bị : ô xi hóa
Dễ bị: rách, nhưng còn sử
dụng được.

Hiện nay, nhà nước ta đang lưu hành loại tiền giấy.
nào?
Vì tiền giấy có nhiều điểm
ưu việt hơn tiền đồng.
Vì sao?

 Về văn hoá, giáo dục
Cải cách chế độ
học tập và thi cử
để tuyển chọn
quan lại.

Khuyến khích dùng
chữ Nôm dịch sách
chữ Hán.

Lập bảng thống kê về nội dung chủ yếu và mặt
tích cực trong cải cách của Hồ Qúy Ly
Nội dung

1. Lĩnh vực
-

-Chính trị, quân sự.

-

-Kinh tế, xã hội.

-

-Văn hóa, giáo dục

-

Tích cực

Lĩnh vực
-Chính trị, quân sự.

-Kinh tế, xã hội.

Nội dung
-Củng cố chế độ quân chủ tập
quyền. Cải tổ quy chế quan lại, lập
lại kỉ cương,...
-Tăng cường lực lượng quân đội
mạnh, xây thành Tây Đô (Thanh
Hóa), thành Đa Bang ( Hà Nội).
Chế tạo súng thần cơ, đóng thuyền
chiến

-Tăng cường quyền lưc của
vua, giảm bớt thế lực của
quý tộc.
-Chú trọng tăng quyền tiềm
lực quân sự cho đất nước.

-Thực hiện chính sách hạn điền, hạn
nô.
-Phát hành tiền giấy Thông bảo hội
sao. Cải cách chế độ thuế khóa.
Thống nhất đơn vị đo lường trong cả
nước

-Làm giảm bớt thế lực họ
Trần.
-Tiền giấy lưu hành thuận
tiện hơn.

-Cải cách chế độ học tập và thi cử để

-Văn hóa, giáo dục

Tích cực

tuyển chọn quan lại.
-Khuyến khích dùng chữ Nôm dịch sách
chữ Hán.

C. Luyện tập

1
2

N

H À

3

H

4
5

Ọ
T
Q

6
7

T

H Ạ N Đ I Ề N
H Ồ
C Q U A N
H U Ế Đ
I N H
U Ý T Ộ C
L Ũ Y T I
Ế N
 Y Đ Ô

Câu
5:6:
Một
số
người
thuộc
tầng
lớp
nào
của
nhà
Trần
mưu
giết
Hồ
Quý
Ly
năm
ô
Câu
3:
Về
giáo
dục,
năm
1397
Hồ
Quý
Ly
đề
nghị
đặt
chức
gì
ở
các
lộ?
(5
(7
ô .
nào?
đại
triều
là
Trần
nhà
đại
triều
sau
,
Câu
Chính
sách
kinh
tế
tài
chính,
thuế
được
đánh
theo
phép
gì?
(7
ô
chữ).
Nam
Câu
7:
Tên
gọi
khác
của
thành
nhà
Hồ
là
gì?
(5
ô
chữ).
Việt
sử
lịch
Trong
2:
Câu
1:
chínhbiểu
sách
ô chữ). chữ)
4: Về
Về kinh
kinh tế
tế tài
tài chính,
chính, Hồ
Hồ Quý
Quý Ly
Ly ban
cho hành
quy định
gì?gì?
(8 (7
ô chữ).
1399?
chữ).(6 ô chữ).

DẶN
DÒ

- Về nhà học bài
và xem trước
phần 2, mục b và
phần 3.
- Sưu tầm tranh
ảnh và tư liệu có
liên quan bài
học.