Quang Trung
đại phá quân
(Hồi thứ mười bốn)
thanh

01

KHỞI ĐỘNG

NHÌN TRANH ĐOÁN NHÂN VẬT
NGÔ QUYỀN

LÊ HOÀN
LÝ CÔNG UẨN

LÊ LỢI (LÊ THÁI TỔ

QUANG TRUNG

I.

ĐỌC- TÌM HIỂU
CHUNG

I/ TÌM HIỂU CHUNG
1. ĐỌC- CHÚ THÍCH
Yêu cầu: đọc to rõ ràng, chú ý lời của nhân vật và lời người
dẫn chuyện….chú ý các thẻ chỉ dẫn, các từ khó.

2. TÌM HIỂU CHUNG
a, Tác giả

Ngô

Gia

Văn

Ngô gia văn phái
là một nhóm tác giả thuộc
Phái
dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai, Hà Nội
ngày nay.

a, Tác giả

Ngô Gia Văn Phái
Đây là một dòng họ lớn có truyền thống nghiên
cứu và sáng tác văn chương với những tên tuổi
tiêu biểu như: Ngô Thì Ức (1709 – 1736), Ngô Thì
Sĩ (1726 – 1780), Ngô Thì Nhậm (1746 – 1803),
Ngô Thì Chí (1753 – 1788), Ngô Thì Du (1772 –
1840), Ngô Thì Hương (1774 – 1821),...

b. Tác phẩm
- Xuất xứ
- Hoàng Lê Nhất thống chí là cuốn tiểu thuyết lịch sử, viết bằng chữ Hán

theo lối chương hồi, gồm 17 hồi. Dựa vào việc ghi chép những sự kiện
lịch sử - xã hội có thực, nhân vật có thực, địa điểm thực, tác phẩm đã phản
ánh những biến động của lịch sử nước nhà từ cuối thế kỉ XVIII đến những
năm đầu thế kỷ XIX, trong đó tập trung phơi bày sự thối nát dẫn đến sụp
đổ tất yếu của tập đoàn phong kiến Lê – Trịnh, đồng thời ca ngợi cuộc
khởi nghĩa Tây Sơn do người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ lãnh đạo.

b. Tác phẩm
Văn bản học nằm trong
hồi thứ 14 về sự kiện
vua Quang Trung đại
phá quân Thanh

b. Tác phẩm
- Thể loại: Tiểu thuyết lịch
sử
- Phương thức biểu đạt
chính: tự sự

b. Tác phẩm

- Bố cục
- Gồm 3 phần :
   + Phần 1: (Từ đầu ⇒ năm Mậu Thân)
⇒ Được tin quân Thanh chiếm Thăng Long,
Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế và cầm quân
dẹp loạn.
   + Phần 2: (Tiếp theo ⇒ vào thành)
⇒ Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng lẫy
lừng của vua Quang Trung.
   + Phần 3: (còn lại ) → Hình ảnh thảm bại của
bọn xâm lược và bọn tay sai bán nước.

*Tóm tắt tác phẩm
Quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị cầm đầu kéo quân vào Thăng Long, định
thôn tính nước ta. Bắc Bình Vương nhận được tin cấp báo từ tướng Ngô
Văn Sở, lập tức lên ngôi vua, chiêu dụ vạn quân để tiêu diệt quân giặc.
Ông chọn thời điểm Tết Nguyên đán để tấn công, mượn thời cơ khi quân
giặc mải mê ăn Tết mà không kịp chuẩn bị, trở tay không kịp. Tối ngày
30 lên đường từ Nghệ An, đội quân thần tốc của vua Quang Trung đã
đến được Thăng Long vào nửa đêm mùng 3 Tết, đánh chiếm thành công
đồn Hà Hồi, sau đó tiến vào Ngọc Hồi. Nghĩa quân Tây Sơn thắng lợi
hoàn toàn còn Tôn Sĩ Nghị cùng vua tôi Lê Chiêu Thống phải bỏ chạy về
nước.

II/ TÌM HIỂU VĂN BẢN

1. Bối cảnh lịch sử
- Nhà Lê suy tàn, nhu nhược

- 29 vạn quân Thanh ồ ạt tràn
qua biên giới nước ta, tiến công
vào thành Thăng Long

- Quân Tây Sơn phải rút về
Tam Điệp

=> Tình hình cấp bách, đe doạ
đến chủ quyền, đọc lập của dân
tộc

2. Hình tượng người anh hùng Quang Trung (Nguyễn Huệ)
a, con người hành động mạnh mẽ, quyết đoán.
Nhận được tin quân Thanh chiếm Thăng Long Nguyễn Huệ rất tức
giận, không hề nao núng: “định thân chinh cầm quân đi ngay”.
Trong vòng một tháng (24/11 đến 29/12/1788) ông làm được rất
nhiều việc lớn: làm lễ lên ngôi; đốc xuất đại binh ra Bắc; gặp La
Sơn phu tử NguyễnThiếp; tuyển quân ở Nghệ An; phủ dụ tướng
sĩ; định kế hoạch hành quân,đánh giặc và kế hoạch đối phó với
nhà Thanh sau khi chiến thắng.

⇒ Người bình tĩnh, hành động nhanh, kịp
thời, mạnh mẽ, quyết đoán trước những
biến cố lớn.

b, Có trí tuệ sáng suốt, nhạy bén.
- Sáng suốt trong việc lên ngôi
- Tài dụng binh như thần: chiến dịch hành quân thần tốc ngày
25 rời Phú Xuân - Huế → ngày29 đến Nghệ An, ngày 30 bắt đầu
xuất quân ở Nghệ An, dự định ngày 7 tháng giêng(7 ngày) sẽ ăn tết
ở Thăng Long (đoạn đường khoảng 650 km → 10 ngày đi bộ)
Thực tế: ngày 5 tết đã đến Thăng Long

- Sáng suốt trong việc đoán xét bề tôi và dung người

c ,Anh hùng Quang Trung trong chiến trận:
Chủ chương đánh là thắng, chiến đấu dũng
mãnh, quyết tử, quân đội nghiêm minh.
Vua Quang Trung cưỡi voi thân chinh cầm
quân - một tổng chỉ huy chiến dịch: vừa
hoạch định phương lược tiến đánh vừa tấn
công quân sỹ, thống lĩnh một mũi tiên
phong
=> Tạo nên trận thắng đẹp áp đảo kẻ thù.

3. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh Lê Chiêu Thống.

a. sự thảm bại của quân tướng nhà thanh.

- Tìm các chi tiết miêu tả hành động, thái độ của Tôn Sĩ
Nghị và sự thất bại của quân tướng nhà Thanh ?
+ Hành động , thái độ
+ Sự thảm bại của Tướng
+ Sự thảm bại của quân lính

3. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh Lê Chiêu Thống.

a. sự thảm bại của quân tướng nhà thanh.

- Tôn Sĩ Nghị kiêu căng, tự mãn chủ quan.
* Khi quân Tây Sơn đến nơi :
- Tướng : “sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người
không kịp mặc giáp,,,,”
- Quân : “ ai nấy đều rụng rời sợ hãi, xin ra hàng hoặc bỏ
chạy , đến nỗi nước sông Nhị Hà vì thế mà tắc nghẽn
không còn chạy được nữa,,,”
- => Cả đội quân xộc xệch, hỗn loạn, dẫm đạp lên nhau
mà chạy trốn. Thật là sợ thảm bại nhục nhã

* nghệ thuật : nhịp điệu nhanh mạnh hối hả ,hàm chứa

thái độ hả hê sung sướng

b. Số phận của vua tôi Lê Chiêu Thống.

b, Số phận của vua tôi Lê Chiêu Thống.
Vua Lê Chiêu Thống và bề tôi trung thành chỉ vì lợi ích riêng
của dòng họ mà mù quáng “cõng rắn cắn gà nhà”, cấu kết
với nhà Thanh, để rồi đặt vận mệnh của dân tộc vào tay kẻ
thù phương Bắc vốn không đội trời chung
Lê Chiêu Thống không xứng đáng với vị thế của bậc quân
vương. Kết cục ông phải trả giá là chịu chung số phận thảm
hại của kẻ vong quốc: “chạy bán sống, bán chết”, nhịn đói
để trốn, ông cùng kẻ cầu cạnh chỉ biết “nhìn nhau than thở,
oán giận chảy nước mắt”

b, Số phận của vua tôi Lê Chiêu Thống.
Bằng một giọng văn chậm rãi tác giả đã gợi lên sự
thảm bại của bọn vua tôi phản nước, hại dân Lê Chiêu
Thống. Mặt khác, đó cũng là tâm trạng ngậm ngùi của
người cầm bút trước hình ảnh của một bậc đế vương
nhu nhược trong lịch sử dân tộc

III/ TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
– Dựa trên các tình tiết có thật, tác giả đã lựa chọn trình tự kể trình tự
diễn ra các sự kiện, giúp người đọc theo dõi dòng lịch sử dễ dàng hơn
– Với ngôn ngữ kể, tả chân thực, tác phẩm đã khắc họa sinh động các
nhân vật lịch sử, từ nhân vật chính nghĩa đến phản diện đều được
hiện lên rõ nét
– Sử dụng giọng điệu trần thuật thể hiện thái độ của tác giả với vương
triều Lê, với chiến thắng của nhân dân, dân tộc với bọn cướp nước.

III/ TỔNG KẾT
2. Nội dung
“Hoàng Lê nhất thống chí” thuộc hồi mười bốn với tên “Đánh Ngọc Hồi, quán
Thanh bị thua trận, bỏ Thăng Long, Chiêu Thống trốn ra ngoài” đã gợi lên khung
cảnh lịch sử đầy sinh động về người anh hùng áo vải Quang Trung – Nguyễn Huệ.
Tác phẩm vừa làm nổi bật những phẩm chất tốt đẹp của một vị vua văn võ toàn tài,
vừa nói lên tình cảnh thất bại ê chề, nhục nhã của bọn vua quan bán nước Lê Chiêu
Thống cùng quân xâm lược nhà Thanh.

03

LUYỆN TẬP

Viết kết nối với đọc:
Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) nêu
cảm nhận về một chi tiết trong văn bản
Quang Trung đại phá quân Thanh để lại
cho em ấn tượng sâu sắc nhất.

04

VẬN DỤNG

Câu 1: Ngô gia văn phái là một nhóm tác
giả thuộc dòng họ nào?
A.Dòng họ Ngô Thì.
B.Dòng họ Nguyễn.
C.Dòng họ Lý.
D.Dòng họ Lê.

Câu 2: Hoàng Lê nhất thống chí thuộc thể loại nào?
A.

Kí.

B.

Tiểu thuyết chương hồi.

C.

Tùy bút.

D.

Tất cả các đáp án trên đều sai.

KHO HỌC LIỆU SỐ 4.0
https://tailieugiaovien.edu.vn
Thày cô liên hệ 0969 325 896 ( có zalo )
để có trọn bộ cả năm PowerPoint và Word bộ giáo án này.
Cung cấp giáo án tất cả các môn học cho 3 bộ sách giáo khoa mới
CÁNH DIỀU, KẾT NỐI TRI THỨC, CHÂN TRỜI SÁNG TẠO
Thày cô xem và tải tài liệu tại website: tailieugiaovien.edu.vn

Câu 3: Nội dung của “Quang Trung đại phá quân Thanh” là gì?
A.

Thể hiện tấm lòng yêu nước của vua Quang Trung.

B.

Tập trung phơi bày sự thối nát dẫn đến sụp đổ tất yếu của

tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh, đồng thời ca ngợi cuộc khởi nghĩa
Tây Sơn do người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ lãnh đạo.
C.

Ghi chép lại những sự kiện lịch sử - xã hội có thực.

D.

Tất cả các đáp án trên đều sai.

Câu 4: Hoàng Lê nhất thống chí xây dựng hình ảnh vua Quang
Trung như thế nào?
A.

Hành động mạnh mẽ, quyết đoán.

B.

Trí tuệ sáng suốt, mẫn cán, điều binh khiển tướng tài tình.

C.

Tài thao lược, lãnh đạo tài tình, phi thường.

D.

Tất cả các đáp án trên đều đúng.

Câu 5; Trong những đoạn văn nói về cảnh bỏ chạy khốn cùng của
vua Lê Chiêu Thống, tác giả vẫn gửi gắm cảm xúc trong đó, theo
em, cảm xúc đó là gì?
A.

Sự bênh vực.

B.

Sự tiếc nuối.

C.

Sự căm phẫn.

D.

Lòng thương cảm.

CHÚC EM HỌC TỐT!